تبلیغات
❤مجموعه اول بسته های آموزشی در کشور❤ - قبل از ازدواج چه آزمایش هایی از فرد گرفته می شود؟

قبل از ازدواج چه آزمایش هایی از فرد گرفته می شود؟

آزمایش

آزمایش هایی که قبل از ازدواج از مرد و زن گرفته می شود

آشنایی با آزمایش های ضروری و اجباری قبل از ازدواج

ر ایران یک ماه پیش از ازدواج، زوجین برای مشاوره، دریافت واکسن‌های ضروری و انجام آزمایش‌های لازم به آزمایشگاه معرفی می‌شوند. در آزمایشگاه برای تشخیص بیماری‌هایی مانند تالاسمی، اعتیاد و… آزمایش به عمل می‌آید. اگر جواب آزمایش مثبت باشد فرد به آزمایشگاه‌های تخصصی ارجاع داده می‌شود. انجام هر آزمایشی دلیل دارد.

آزمایش تالاسمی

انجام آزمایش تالاسمی به علت شیوع این بیماری در ایران است. تالاسمی یک بیماری ژنتیکی است که به 2 نوع مینور (کوچک) و ماژور (بزرگ) دیده می‌شود. در نوع مینور فرد علامتی ندارد (البته بعضی از بیماران علائم بسیار خفیفی دارند) و بیماری به‌طور اتفاقی کشف می‌شود. ازدواج این افراد با یک فرد سالم مشکلی برای کودکان پدید نمی‌آورد ولی اگر زن و مرد مبتلا به تالاسمی مینور با هم ازدواج کنند، 25 درصد احتمال به دنیا آمدن فرزند مبتلا به نوع ماژور وجود دارد. نوع ماژور نوع شدید بیماری است که با عوارض جدی برای فرد مبتلا همراه است. در صورت ابتلای هر دو طرف به تالاسمی مینور نیاز به انجام مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج وجود دارد. تشخیص تالاسمی با انجام آزمایش خون و شمارش سلول‌های خونی است. در صورتی که فرد مبتلا به کم‌خونی و فقر آهن باشد، بهتر است اقدام به درمان کند.

آزمایش اعتیاد

آزمایش اعتیاد نیز برای اطلاع طرفین از وجود اعتیاد است که با آزمایش ادرار مشخص می‌شود. البته حتی در صورت مثبت شدن آزمایشی مانند مورفین اگر دو طرف راضی باشند، امکان ازدواج وجود دارد.

آزمایش بیماری‌های جنسی

به جز آزمایش‌های ضروری، عروس و داماد آینده می‌توانند آزمایش‌هایی برای اطلاع از وضعیت سلامت جسمی و جنسی یکدیگر انجام دهند. در این فهرست شاید اولین مورد اطلاع از بیماری‌های منتقله از راه جنسی است که مهم‌ترین آنها، سیفیلیس، ویروس اچ‌آی‌وی و هپاتیت است. این بیماری‌ها از راه مقاربت قابل انتقال به همسر است. سیفیلیس درمان می‌شود ولی درمان قطعی هپاتیت و اچ‌ای‌وی در حال حاضر امکان‌پذیر نیست، گرچه ناقلان این دو ویروس هم با رعایت نکات و تحت‌نظر پزشک می‌توانند با هم ازدواج کنند.

 

آزمایش گروه خونی

مورد بعدی، اطلاع از گروه خونی یکدیگر است. اطلاع از نوع گروه خونی به این دلیل اهمیت دارد که اگر مادر گروه خونی Rh منفی و پدر گروه خونی مثبت داشته باشد، برای جلوگیری از واکنش خونی ناشی از ورود خون جنین به خون مادر و تولید آنتی‌بادی علیه جنین، برای مادر آمپول روگام تزریق شود. روگام 72 ساعت بعد از زایمان اول و در بارداری‌های بعدی در هفته 28 بارداری تزریق می‌شود. Rh منفی بودن مادر و Rh مثبت بودن جنین، در زایمان اول مشکلی ایجاد نمی‌کند و از آنجایی که بیشتر زایمان‌ها در مراکز دولتی انجام می‌شود و مادران در طول بارداری چند بار به مرکز بهداشتی درمانی مراجعه می‌کنند تولد چنین کودکانی کمتر شده است. تشخیص این اختلال با یک آزمایش ساده خون میسر است و در مواقعی که Rh مادر منفی است بلافاصله Rh پدر را درخواست می‌کنند.

آزمایش‌های هورمونی

زوج آینده در صورت تمایل می‌توانند آزمایش‌ برای اطلاع از وضعیت بارداری خود انجام دهند که شامل آزمایش‌های هورمونی و بررسی مایع منی در مرد است.

مشاوره ژنتیک

لزوم انجام آزمایش‌های ژنتیک را مشاوره ژنتیک تعیین می‌کند. مشاور ژنتیک با گرفتن سابقه خانوادگی و بررسی دقیق پرونده پزشکی زوجین، توصیه‌های لازم را ارائه می‌دهد. در بسیاری از موارد نیازی به انجام آزمایش ژنتیک نیست ولی در موارد ضروری پیش از اقدام به بارداری یا حین بارداری آزمایش‌های لازم توصیه می‌شوند. به‌طور کلی، انجام آزمایش‌های پیش از بارداری به زوج آینده کمک می‌کند با اعتماد و آرامش بیشتری وارد زندگی مشترک شوند و از مشکلات و بیماری‌های احتمالی آینده پیشگیری می‌کند.

نگاه روان‌شناس بالینی

دکتر شهربانو قهاری، عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی ایران

 

مشاوره ازدواج

بسیاری از زوج‌ها برای مشاوره ازدواج به مشاور خانواده مراجعه کنند. در این مشاوره معمولا مواردی از این قبیل بررسی می‌شود؛ سطح تحصیلات، شغل، اعتقادات مذهبی، ویژگی شخصیتی، شرایط خانوادگی و قومیتی، انتظارات از یکدیگر، تصویری که از زن یا مرد ایده‌آل در ذهنشان دارند، نحوه آشنایی‌شان با یکدیگر، اطلاعاتشان از یکدیگر و…

زن و مرد باید هم‌کفو باشند و فاصله آنها از یکدیگر خیلی زیاد نباشد چون این موضوع معمولا بعد از رفتن زیر یک سقف مساله‌ساز خواهد بود. بیماری‌هایی هم هستند که می‌توانند مشکلات جدی در ازدواج ایجاد کنند. این بیماری‌ها گاهی جسمانی و عمدتا روانی‌اند. در مشکلات جسمانی اگر دو طرف با هم به توافق برسند، می‌توانند زندگی خوبی داشته باشند ولی در مورد مشکلات روانی موضوع کمی پیچیده‌تر است. مثلا گاهی یکی از زوجین که معمولا در مردها هم بیشتر دیده می‌شود، دچار اختلال سوءظن است. این مورد شاید ابتدا چندان به نظر نیاید ولی بعدها اختلافات بسیار شدیدی را در روابط زن و شوهر ایجاد می‌کند. اختلالات اضطرابی، افسردگی و اعتیاد به مواد مخدر نیز باید مدنظر قرار بگیرد. گاهی افسردگی و اضطراب خیلی خفیف است ولی بهتر است همین موارد نیز با مشاوره یا دارو برطرف شود. در مواقعی که با یک بیمار افسرده شدید مواجه هستیم باید حتما فرد مقابل را در جریان قرار دهیم. به هر حال بار روانی حضور یک بیمار دچار یکی از اختلال‌های روان‌شناختی بر دوش بقیه اعضای خانواده به‌خصوص همسر خواهد بود.

 



چرا می گویند ازدواج فامیلی نکنید و چه پیامدهایی به همراه دارد

ازدواج

ازدواج فامیلی چه بدی هایی دارد و آیا همیشه مشکلات ژنتیکی رخ می دهد

معایب ازدواج خانوادگی را بهتر بشناسید

با پافشاری خانواده‌ها با یکدیگر ازدواج کردند. خودشان هم ناراضی نبودند. آن‌ها حالا یک فرزند دچار معلولیت دارند. پزشکان گفته‌اند بیماری فرزند آن‌ها کاملا ژنتیکی و نتیجه یک “ازدواج فامیلی” است. کم نیستند زوج‌هایی که در شهرهای مختلف کشور به هردلیل همسری از خویشاوندان خود انتخاب می‌کنند بی‌آنکه بدانند ثمره این ازدواج ممکن است بسیار دردناک باشد.
به گزارش فرارو، اصغر آقامحمدی –عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی- گفته است ازدواج‌های خویشاوندی مهم‌ترین دلیل افزایش بیماران مبتلا به نقص ایمنی است و 2000 بیمار مبتلا به نقص ایمنی درکشور داریم که درصد زیادی از آن‌ها والدینی خویشاوند دارند. همچنین پروانه کشاورز، رئیس آزمایشگاه ژنتیک پزشکی مولکولی گیلان، با بیان این‌که آمار ازدواج فامیلی در ایران ٤٠‌درصد از صددرصد است، هشدار داد: سونامی بیماری‌های ژنتیک در راه است.
ازدواج‌های فامیلی، ازدواج‌هایی هستند که درون یک گروه خویشاوندی انجام می‌گیرد. بنابر آمار پزشکی از آنجایی که در کشورهای اروپایی و توسعه‌یافته ازدواج خویشاوندی رواج ندارد، بیماری‌های ژنتیکی نیز کمتر است. گفته می‌شود ازدواج خویشاوندی در بسیاری مناطق آسیا، شمال آفریقا و خاورمیانه 20 تا 50 درصد است.
مرسوم‌ترین نوع از این ازدواج در کشور ما ازدواج خویشاوندان درجه سه یعنی دختر عمو، پسرعمو، دخترخاله، پسرخاله، دختر عمه، پسرعمه، دختردایی، پسردایی است؛ گروهی که 12.5 درصد ژن مشترک دارند که می‌تواند خطرساز باشد.
ازدواج خویشاوندان درجه سه و تبعات آن
دکتر سید نوید المدنی –سرپرست کلینیک مشاوره ژنتیک پژوهشگاه رویان- درباره ازدواج‌های خویشاوندی می‌گوید “لازم است خانواده‌ها بدانند که ازدواج‌های فامیلی نسبت‌به ازدواج‌های غریبه از درجه کیفیت پایین‌تری برخوردارند. 60 تا 70 درصد بیماری‌های کشنده منشاء ژنتیکی دارند”.

دکتر مجید مجردی –عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد- نیز در همایش “نقش ژنتیک در پیشگیری از معلولیت‌های مادرزادی” گفته بود که در ازدواج‌های غیرفامیلی خطر ابتلا به معلولیت مادرزادی فرزندان زیر 3 درصد است.

هشدارها درباره تبعات منفی ازدواج خویشاوندی جدید نیست. هم خانواده‌ها و هم زوج‌ها از این تبعات آگاهند. با این وجود آمار بیماران ژنتیکی که نتیجه ازدواج‌های خویشاوندی‌اند رو به افزایش دارد. سال 91 بود که رئیس سازمان بهزیستی وقت از رشد ثبت ازدواج‌های فامیلی سخن گفت. او این نوع از ازدواج را در روستاها بیشتر دانسته و گفته بود 67 درصد از مراجعان به مراکز مشاوره ژنتیک قصد ازدواج فامیلی داشته یا ازدواج فامیلی کرده‌اند.
شیوع ازدواج فامیلی در ایران 30 تا 40 درصد برآورد می‌شود و 40 درصد کودکان متولد شده در کشور دارای والدین هم‌خون هستند. به گفته پزشکان و مسئولین نظام سلامت اما این نوع از ازدواج در کشور پراکندگی دارد و در برخی مناطق زیاد و در برخی دیگر کم است. گفته می‌شود شهر تهران کمترین میزان ازدواج‌های خویشاوندی و جنوب کشور بیشترین آمار این ازدواج را در خود جای داده‌اند.
به هرحال تبعات ازدواج خویشاوندی سراسر کشور را در بر گرفته. به گفته حسین نحوی‌نژاد –معاون سازمان بهزیستی- ازدواج فامیلی عامل افزایش معلولیت در استان‌های عشیره‌ای شده است.
چندی پیش نیز خبری از بیماری نادری موسوم به پروانه‌ای در جنوب کرمان منتشر شد که به گفته متخصصان بیماری‌های ژنتیک، علت ازدیاد این بیماری در جنوب کرمان، ازدواج فامیلی در این مناطق است.
همچنین کارشناسان می‌گویند سیستان و بلوچستان به دلیل ازدواج‌های فامیلی زیاد پرچمدار کمبود فاکتور 13 (یکی از نادرترین اختلالات انعقادی) است و از هر یک میلیون نفر در این منطقه 90 نفر دچار کمبود فاکتور 13 هستند.
علاوه براین‌ها باید به نابینایی‌های مادرزادی در آذربایجان غربی و آمار زیاد معلولیت‌ در خراسان جنوبی اشاره کرد، که بازهم به گفته پزشکان عمده‌ترین دلیل آن ژنتیک و نتیجه ازدواج خویشاوندی است.
چرا ازدواج فامیلی؟
ازدواج فامیلی هرچند قدیمی و دربرگیرنده بسیاری از فرهنگ‌هاست، اما در دوران معاصر نیز دلایل خود را دارد. بسیاری از خانواده‌ها همچنان ازدواج درون فامیل و خویشاوند را در اولویت می‌دانند و معتقدند این ازدواج بهتر است. محمدرضا خدایی –روان‌پزشک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی- گفته این‌که آمار ازدواج فامیلی در حال افزایش است، به‌دلیل بی‌اعتمادی افراد به غریبه‌ها بر اساس تجربه‌های گذشته است و ترجیح خانواده‌ها نسبت به شناخت خانواده مقابل.
امیدعلی احمدی –جامعه‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد- نیز ازدواج خویشاوندی را تمایلی برای درون همسری دانسته که از ابتدای بشر وجود داشته است. او با استناد به نظر جامعه‌شناسانی همچون آنتونی گیدنز استدلال می‌کند که یکی از مختصات روندهای تحول در ازدواج کاهش ازدواج‌های خویشاوندی است. به گفته احمدی از آن‌جایی که جوامع در حال توسعه به سمت مدرنیته و تحول در حرکت‌اند، شاید ازدواج خویشاوندی افزایش‌هایی نسبی داشته باشد، اما به مرور بازهم کاهش خواهد داشت.
با این‌‌وجود و با همه هشدارهای پزشکی موجود درباره ازدواج‌های خویشاوندی، نمی‌توان جلوی بروز آن درکشور را گرفت. متخصصین ژنتیک و مسئولین معتقدند به‌جای تغییر پایه‌های فرهنگی و سنتی که در بسیاری مکان‌ها به سرعت قابل تغییر نیستند، بهتر است امکاناتی برای تشخیص مشکلات ژنتیکی زوجین فراهم کرد.
مشاوره‌های ژنتیکی در این راستا نقش مهمی در ازدواج‌های فامیلی ایفا می‌کنند. زوجی که در پی پیوندی خویشاوندی هستند باید مشاوره ژنتیک را قبل از ازدواج، قبل از بارداری و در هنگام بارداری انجام دهند تا دچار مشکل نشوند.
دولت باید حمایت کند
اما آنچه در این میان اهمیت دارد، این است که هزینه مشاوره و آزمایش ژنتیک در کشور بالاست و متاسفانه بسیاری زوج‌ها نمی‌توانند اقدامات لازم را انجام دهند. سعید مروتی –دانشیار ژنتیک پزشکی- معتقد است هزینه مشاوره ژنتیکی برای بسیاری زوج‌ها بالاست، این درحالی است که از سوی وزارت بهداشت اقدامی برای کاهش این نرخ انجام نشده است.
مسعود گرشاسبی –دبیر انجمن ژنتیک پزشکی ایران- نیز درباره آزمایشات ژنتیکی گفته “برای تشخیص و پیشگیری از این‌گونه بیماری‌ها نیازی به آزمایشات تخصصی و پیشرفته است که در مواردی به‌دلیل محدودیت‌های تکنولوژیکی لازم است که به خارج از کشور ارسال شود. آزمایش‌های اولیه بیماری‌های متابولیک که ثمره ازدواج‌های فامیلی است هزینه بالایی دارد و حدود 2 تا 5 میلیون را برای خانواده‌ها به‌همراه دارد”.
با این شرایط به نظر می‌رسد که دولت باید حمایت بیشتری از آزمایش‌ها و مشاوره‌های پیش از ازدواج برای زوج‌های خویشاوند داشته باشد. چرا که به دلیل درصد بالای ازدواج خویشاوندی در کشور، یعنی چیزی حدود 40 درصد، و با توجه به کاهش زاد و ولد و جمعیت، تولد کودکانی که دچار مشکلات جسمی هستند به آینده کشور ضربه وارد خواهد کرد.

همانگونه که با حمایت دولت از آزمایشات بیماری تالاسمی قبل از ازدواج، از آمار این بیماری کم شد، باید در مورد بیماری‌های ناشی از ازدواج فامیلی نیز منتظر حمایت‌های دولتی باشیم. در غیر اینصورت چیزی از آمار کودکان بیماری که نتیجه ازدواج‌هایی در غالب فرهنگ و سنت هستند کم نخواهد شد.